Hava kirliliğinin oluşmasındaki ana sebeplerin başında, motorlu taşıtların atmosfere yaydıkları zararlı gazlar geliyor. Bu olumsuz etkiyi en aza indirmek içinse tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de belirli kategorilere dâhil tüm araçlara egzoz emisyon ölçümü zorunlu tutuluyor.

Egzoz Emisyon Ölçümü Nedir?

Egzoz emisyon ölçümü ile motorlu taşıtların trafikteyken atmosfere yaydıkları gaz miktarının belirlenen sınırlar içerisinde olup olmadığı kontrol ediliyor. Küresel ısınmanın etkilerinin eskiye oranla giderek daha şiddetli biçimde hissedildiği günümüzde bir hayli önem kazanan bu test sayesinde doğanın ve insan sağlığının korunması amaçlanıyor. Kontrol ayrıca yakıt tasarrufu sağlamak konusunda da pozitif katkı sağlıyor.
Emisyon ölçümü sırasında iki zararlı gazın, yani hidrokarbonların ve karbon monoksitin egzozdan çıkış seviyesine odaklanılıyor. Testte ayrıca karbondioksit seviyeleri de ölçülüyor. Ancak bu ölçüm sadece teşhis amaçlı olduğundan aracın trafiğe çıkabilecek seviyede olup olmadığı hakkında belirleyici rol oynamıyor.
Test boyunca egzoz gazı salınım değerleri, araç hem rölantideyken hem de yüksek devirde çalışırken ölçülüyor. Yapılan bu kontroller sonucunda ölçüm değerleri yasal limitler dâhilinde olan araçlara kontrolü geçtiğini belirten pul veriliyor.

Egzoz Emisyon Ölçümü Zorunlu Mu?

Hususi ve resmi kullanıma tabi tüm motorlu kara taşıtlarının yasal yönetmelikte belirtilen aralıklarla egzoz gazı emisyon ölçümüne girmeleri gerekiyor. Eğer bir aracın belirtilen süre dâhilinde ölçüm testine girmediği anlaşılırsa, Çevre Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca ruhsat sahibine idari para cezası uygulanıyor. Katalitik konvertör ve partikül filtresi düzgün çalışmayan ya da bilinçli olarak devre dışı bırakılmış araçlar hakkında da aynı yasa kapsamında cezai işlem uygulanıyor.
Tarımsal ve ormancılık faaliyetlerinde kullanılan traktörler, motosikletler, mopedler ile 1979 yılı ve öncesinde üretilmiş dizel motorlu araçlar egzoz gazı emisyon ölçümünden muaf tutuluyor. Hibrit ve elektrikli modeller dâhil olmak üzere alternatif yakıtla çalışan tüm araçların da teste girme zorunluluğu bulunmuyor.

Egzoz Emisyon Ölçümü Nerede Yapılır?

Test, yalnızca yasal olarak yetkilendirilmiş egzoz emisyon ölçümü istasyonları tarafından gerçekleştirilebiliyor. Burada gerçekleştirilen tüm ölçümler, uluslararası standartlara ve bu konuda hazırlanmış yasal yönetmeliğe uygun biçimde yapılıyor.
Online randevu alarak egzoz emisyon ölçümü istasyonuna gitmeden önce teste girecek aracın tescil ve trafik belgelerini yanınıza aldığınızdan emin olmalısınız. Bu evraklara ek olarak egzoz emisyon ruhsatı ile T.C. kimlik numarasının yazılı olduğu nüfus cüzdanı, ehliyet ya da ruhsatın da beyan edilmesi isteniyor. Eğer aracınız ilk kez ölçüme tabi tutulacaksa, ihtiyacınız olan egzoz emisyon ruhsatını istasyondan ek ücret karşılığı edinebilirsiniz.
İstasyonda teste girmeden önce ayrıca egzoz sisteminin düzgün çalıp çalışmadığını kontrol ederseniz, olumsuz bir sonuçla karşılaşma riskinizi en aza indirgeyebilirsiniz. Çünkü kontroller esnasında sistemde delik ya da çatlak gibi sorunlar belirlenirse, tıpkı ölçüm seviyeleri yüksek çıkanlarda olduğu gibi araç kusurlu sayılıyor. Bu durumda gerekli tamiratları veya değişimleri yaptırıp belirtilen süre dâhilinde yeniden ölçüme girmek gerekiyor.

Egzoz Emisyon Ölçümü Ne Kadar Geçerli?

Egzoz gazı ölçüm testinin geçerlilik süresi, motorlu taşıtın içerisinde yer aldığı kategoriye göre farklılık gösteriyor. Binek ve resmi otomobillerin trafiğe çıktıkları üçüncü yılın sonunda mutlaka teste tabi tutulması gerekiyor. Sonraki süreçte ise bu araçlar her iki yılda bir yeniden kontrole alınıyor. Ticari araçlar ve diğer tüm motorlu taşıtlar ise ilk bir yılın sonunda teste giriyor. Sonraki süreçte ise bu araçlar için ölçümler her sene tekrarlanıyor.
Çalışma hayatının ve günlük sorumlulukların getirdiği yoğunlukla otomobilinizin ne zaman teste girmesi gerektiğini unutursanız, e-Devlet şifrenizi kullanarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın egzoz emisyon ölçümü sorgulama sayfasından bilgilerinizi kontrol edebilirsiniz.